Σελήνιο: Ένα αντικαρκινικό ιχνοστοιχείο με πολλά ακόμη οφέλη στην υγιεία


Τα οφέλη που έχει το σελήνιο στην υγεία
Το σελήνιο είναι ένα ιχνοστοιχείο που έχει πολλές αντιοξειδωτικές ιδιότητες και κατά κανόνα πρέπει να συνδυάζεται με την βιταμίνη Ε καθώς με αυτόν τον τρόπο ενισχύει το θυρεοειδή, το πάγκρεας, το συκώτι και το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ είναι πολύ χρήσιμο για τους αθλητές, αφού προστατεύει από μυϊκά προβλήματα που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες, οι οποίες εμφανίζονται μετά από έντονη άσκηση.

Είναι ένα σπουδαίο ιχνοστοιχείο, απαραίτητο για την παραγωγή της γλουταθειόνης υπεροξειδάσης, ενός σημαντικότατου ενζύμου που βρίσκεται σε κάθε κύτταρο του σώματος μας.

Το Σελήνιο ως Αντιοξειδωτικό
Το οξυγόνο μέσα στον οργανισμό μας έχει την ικανότητα να παράγει, παράλληλα με την ενέργεια, κάποιες ενώσεις που αντιδρούν πολύ εύκολα με σημαντικά δομικά συστατικά των κυττάρων, προκαλώντας βλάβη. Αυτές τις ενώσεις που ονομάζονται οξειδωτικές ή ελεύθερες ρίζες, ο οργανισμός μας τις «εξουδετερώνει» με τα αντιοξειδωτικά. Κάποια αντιοξειδωτικά τα παραλαμβάνουμε αυτούσια από την διατροφή και κάποια άλλα τα παράγει ο οργανισμός ενδογενώς. Το σελήνιο, αποτελεί συστατικό ειδικών πρωτεϊνών που παράγει ο οργανισμός κυρίως για την παροχή αντιοξειδωτικής προστασίας.

Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του σεληνίου ταυτίζονται με εκείνες της γλουταθειόνης υπεροξειδάσης. Το ένζυμο αυτό σταματά την οξείδωση των λιπών, ιδιαίτερα της κακής (LDL) χοληστερίνης. Αυτό σημαίνει λιγότερο διαθέσιμο υλικό για το βούλωμα των αρτηριών, λιγότερα καρδιακά νοσήματα, λιγότερα εγκεφαλικά επεισόδια.

Σελήνιο και καρκίνος
Στην παγκόσμια ερευνητική κοινότητα το σελήνιο ερευνάται ενδελεχώς κυρίως γιατί η έκφραση των σεληνοπρωτεϊνών προέρχεται από το ανθρώπινο γονιδίωμα (κληρονομικότητα) και αυτές συμμετέχουν σε πλήθος βιολογικών λειτουργιών που σχετίζονται με καρδιομεταβολικό κίνδυνο και τον καρκίνο. Ειδικά στον καρκίνο έχουν ανιχνευτεί συγκεκριμένες σεληνοπρωτεΐνες που προστατεύουν από την παραγωγή όγκων στα πνευμόνια, το λεπτό και το παχύ έντερο.

Ερευνητές μελέτησαν όλα τα στατιστικά στοιχεία προηγούμενων μελετών και διαπίστωσαν με έκπληξη ότι η ομάδες που λάμβαναν σελήνιο παρουσίαζαν μειωμένο ποσοστό απειλητικών για τη ζωή καρκίνων κατά 37%, ενώ το συνολικό ποσοστό θανάτων ήταν κατά 52% μειωμένο στην ομάδα του σεληνίου, σε σχέση με ομάδα placebo.

Σύμφωνα με άλλη μεγάλη αυτή έρευνα, στην οποία έλαβαν μέρος 30.000 άτομα, η λήψη σεληνίου μαζί με βιταμίνη Ε μειώνει αισθητά, τόσο τους κινδύνους εμφάνισης καρκίνου, όσο και τους θανάτους από καρκίνο.

Μια άλλη μελέτη που έγινε στην Κίνα έδειξε ότι τα άτομα που λαμβάνουν 200mcg σεληνίου για 4 χρόνια παρουσίασαν σημαντικά μειωμένα ποσοστά πρωτογενούς καρκίνου του ήπατος, σε σχέση με την ομάδα ελέγχου που δεν λάμβανε το σελήνιο.

Άλλες ιδιότητες
Σύμφωνα με συνεχώς αυξανόμενες ενδείξεις, το σελήνιο έχει μια σειρά ακόμη προληπτικές και θεραπευτικές ιδιότητες, οι οποίες όμως χρειάζονται περαιτέρω έρευνα για να τεκμηριωθούν επαρκώς.

Κατ΄αρχήν φαίνεται ότι έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και ότι ανακουφίζει ορισμένουςαρθριτικούς (ιδίως σε συνδυασμό με την βιταμίνη Ε) από τους πόνους και την πρωινή δυσκαμψία.

Σύμφωνα με μια μελέτη, το σελήνιο μπορεί να σώσει ζωές, εάν δοθεί στην έναρξη μιας οξείας παγκρεατίτιδας, η οποία σηματοδοτείται από ξαφνικό κοιλιακό πόνο, ναυτία και εμετό. Σε μια τέτοια περίπτωση το σελήνιο περιορίζει την παγκρεατική φλεγμονή σε 24 ώρες.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι το σελήνιο είναι σημαντικό για την υγεία των σπερματικών κυττάρων, τόσο σε δομικό επίπεδο, όσο και όσον αφορά την προστασία από τις ελεύθερες ρίζες.
Μια μελέτη έγινε στη Σκοτία με 64 άνδρες εκ των οπίων οι μισοί περίπου είχαν το ρόλο της ομάδας ελέγχου (ομάδα Placebo). Όλοι είχαν χαμηλά επίπεδα σεληνίου.
Στο τέλος της μελέτης, μετά από δύο χρόνια, η ομάδα που λάμβανε σελήνιο παρουσίαζε αυξημένη κινητικότητα σπέρματος, σε σχέση με την ομάδα Placebo, ενώ πέντε άτομα της ομάδας τεκνοποίησαν σε σχέση με κανένα της ομάδας Placebo.

Σε άλλη μελέτη που έγινε στη Φινλανδία, δόθηκαν σε ηλικιωμένους ασθενείς υψηλές δόσεις σεληνίου και βιταμίνης Ε για ένα χρόνο. Ήδη, από τους πρώτους μήνες οι ασθενείς παρουσίασαν μείωση της κόπωσης, της κατάθλιψης και του άγχους και αύξηση της εγρήγορσης, των ενδιαφερόντων και της προσωπικής τους φροντίδας.

Τέλος το σελήνιο, σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, προστατεύει από τοξικά μέταλλα, όπως ο υδράργυρος, ο μόλυβδος, το αρσενικό, ο λευκόχρυσος (πλατίνα), ο χαλκός (τοξικός μόνο σε υψηλές δόσεις άνω των 10mg ημερησίως). Η εξήγηση που δίνεται για μία τέτοια προστασία είναι ότι το σελήνιο σχηματίζει σύμπλοκες αδιάλυτες ενώσεις με τα τοξικά μέταλλα, οι οποίες δεν απορροφούνται από το έντερο.

Επιγραμματικά

  • Το σελήνιο πρέπει να λαμβάνεται από όσους κάνουν πρόληψη ή θεραπεία για καρκίνο.
  • Επίσης βοηθά και στην πρόληψη των καρδιοπαθειών.
  • Το σελήνιο πρέπει να λαμβάνεται και από όσους έχουν άσθμα, υποθυρεοειδισμό,αρθρίτιδες και λοιμώξεις.
  • Το σελήνιο χορηγείται και σε υπογονιμότητα.
  • Το σελήνιο μαζί με την βιταμίνη Ε χρησιμοποιείται και για την πρόληψη και θεραπεία στον καρκίνο του προστάτη.
  • Το σελήνιο, επίσης, βοηθά στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ιδανικά επίπεδα – Ανεπάρκεια
Το επίπεδο του σεληνίου στον οργανισμό μπορεί να επηρεάσει ένα πλήθος λειτουργιών. Οι πολύ μικρές (<50 μg/L) ή οι πολύ μεγάλες (>200 μg/L) συγκεντρώσεις στο αίμα συνοδεύονται από παθολογικά προβλήματα, ενώ ένα βέλτιστο επίπεδο (~100 μg/L) φαίνεται να προσφέρει την μέγιστη αντιοξειδωτική ικανότητα των σεληνοπρωτεϊνών. Από δεδομένα σε ελληνικό πληθυσμό η συγκέντρωση σεληνίου δεν ξεπερνά τα 90 μg/L.

Όσοι πίνουν πολύ αλκοόλ και καπνίζουν έχουν χαμηλά επίπεδα σεληνίου στον οργανισμό. Η ανεπάρκεια σεληνίου μπορεί να οφείλεται και σε γαστρεντερικά προβλήματα που επηρεάζουν την απορρόφησή του.
Τα χαμηλά επίπεδα σεληνίου μπορεί να οδηγήσουν σε αθηροσκλήρωση, σε υποθυρεοειδισμό, και σε καρκίνο.

Που το βρίσκουμε
Ο άνθρωπος λαμβάνει αυτό το θρεπτικό συστατικό μέσα από τα φυτά αλλά και το κρέαςτων ζώων που κατανάλωσαν φυτά. Έτσι, η περιοχή καλλιέργειας των φυτών και σίτισης των ζώων επηρεάζει τη διαθεσιμότητα του σεληνίου στην διατροφή. Τα καρύδια Βραζιλίας είναι γνωστά για την περιεκτικότητά τους σε σελήνιο γιατί μεγαλώνουν σε περιοχή με αρκετό σελήνιο στο υπέδαφος. Το σιτάρι και τα κρέατα είναι οι διατροφικές πηγές σεληνίου που θεωρούνται οι πιο σημαντικές.

Άλλες τροφές πλούσιες σε σελήνιο είναι το γάλα, τα ψάρια, το αλεύρι ολικής αλέσεως, τααυγά, η σόγια, το σκόρδο, το κρεμμύδι, το μπρόκολο, το alfalfa, τα φύκια κ.λ.π. Η ποσότητα του σεληνίου σε αυτές τις τροφές, όπως είπαμε, ποικίλλει και εξαρτάται από την ποσότητα του σεληνίου στο έδαφος.

Το σκόρδο, το κρεμμύδι, το πράσο, το μπρόκολο και το κουνουπίδι, θεωρούνται συσσωρευτές σεληνίου, γιατί δεσμεύουν το σελήνιο σε μια ειδική μορφή με αντικαρκινική δράση.

proionta-tis-fisis.com

Κοινοποιήστε το Άρθρο